„Wieś Ilustrowana” - ZESZYT 1

Zeszyt I-szy zawiera

• Przedmowa.
• Wieś.
• Kocham cię Ziemio!
• Siewy
• Szlachecka księga.
• Karol Brzostowski.
• Chaty i dwory
• Las Gada...
• Koń.
• Charciarz
• Angielka
• Krakowiak
• Własność ziemska w Kr. P.
• Ciekawy dokument.
• Obwódka
• Przyczynek do stosunków ludności wiejskiej w dawnej Polsce.
• Z podolskich stron.
• Z Litwy.
• Demokratyzacja ziemi i jej skutki.
• Bydełko
• Wiejska łaźnia w Cieleśnicy.
• Domy ludowe
• Nowa ustawa rybacka
• Maszyny na roli
• Żywicowanie sosny
• Przerób kapusty w Strudze
• Hodowla nasion krajowych
• Kącik humorystyczny
• STO dwadzieścia ilustracji

Zdjęcia: chaty we wsi Dzięcisłach Bliższych; Sterdyń; Ceranów – pałac; zaprzęgi konne, konie; polowanie; psy myśliwskie; dwór w Brankowie nad Pilicą; dwór w Ruszkach pow. Kutnowski; dwór w majątku Chlewnia – wł. Antoniego Wieniawskiego; Dwór we wsi Rożdżałach pod Kaliszem – wł. Gościmskich; pałac w Bejscach; chata w Sterdynii; Chata włościańska w Ceranowie; rezydencja hr. Sobańskich na Podolu; Posuchówka – dwór; dwór w Kaczkówce na Podolu – wł. Rakowskich; dwór w dobrach Hrycewicze – wł. Raytanów; Litwa – typy ludowe; hodowla bydła; stado koni w Kruszynie; domy ludowe i karczmy.

W okresie poprzedzającym wybuch I wojny światowej Warszawa w zaborze rosyjskim była największym ośrodkiem wydawniczym prasy polskiej. Dwa tytuły miały charakter szczególny, bo nie reprezentowały żadnych orientacji politycznych, a jedynie tradycyjny, ziemiański solidaryzm wsi i dworu. Były to pisma "Wieś Ilustrowana" oraz "Wieś i Dwór" adresowane do sfery ziemiańskiej i założone przez jej przedstawicieli.

"Wieś Ilustrowana" jako miesięcznik pojawiła się na rynku w 1910 roku z inicjatywy poety i prozaika Edwarda Słońskiego. Wkrótce pismo stało się własnością Spółki Ziemiańskiej a redaktorem naczelnym został Kazimierz Laskowski, administrację zaś objął Bolesław Schoen. Pismo stawiało sobie jako cel przybliżenie życia wsi i jej problemów zarówno do dworów jak i do miasta. Propagowało postęp techniczny w rolnictwie, a ponadto w celu pogłębienia poczucia narodowego przedstawiało najważniejsze wydarzenia historyczne i osiągnięcia kultury polskiej. W 1910 roku redakcja tak określiła program pisma: "Wieś Ilustrowana" jest tylko Piękna i Krasy naszej Ziemi odbiciem i tylko Jej Dobru i Potrzebom służyć będzie". Ciekawą inicjatywą podjętą na łamach pisma był cykl felietonów pod wspólnym tytułem "Ze wsi - o wsi" przedstawiający postępowe technicznie i dobrze prosperujące majątki ziemskie. Był dział mody damskiej starannie odnotowujący najnowsze tendencje nadchodzące z Paryża. Pismo popierało także działalność Stowarzyszenia Ziemianek, które stawiało sobie za cel podniesienie statusu ekonomicznego, kulturalnego i zawodowego kobiety wiejskiej. Stowarzyszeniem kierowały Maria Rodziewiczówna, Helena Weychert, doktorowa Rzędzina pod przywództwem Marii Kretkowskiej.

„Wieś Ilustrowana” ukazywała się do roku 1914 włącznie. Pismo miało starannie opracowaną szatę graficzną, było bogato ilustrowane i drukowane na luksusowym papierze przez Zakłady Graficzne B. Wierzbickiego i Spółki.

(M. Zujewicz - http://www.cbr.edu.pl/rme2/strony/48.html)